بسمه تعالی

  « امام خمینی (ره) »

مهران را هم خدا آزاد کرد.

نگاهی اجمالی به عملیات کربلای یک ( حماسه آزاد سازی مهران  در دهم تیر ماه    1365 )

از گذشته ای گلگون ، از متن ماندگار روزگار رهایی که آغشته به عبودیت توست می آییم . ای سرزمین سینه سرخان عاشق !

ای مرز متبرک بودن و از خود گذشتن !

برسرسرای خاکت ، هزار لاله صحرایی چراغ دل را آذین بسته اند و محو عروج آسمانی خویش اند. بر امتداد آسمانت فوج فوج پرنده مهاجر  و مسیر منزلت را می پیمایند و بال بر ملایک می سایند . هنوز از کرامت خاکت اشاره های عشق  وایمان می ورزد و از لاله های لاله گون دلت ، خاکستر خورشید را دوش به دوش می برند . انتشار آن همه اشتیاق آبی کز دل سنگرهای سرخ به آسمان می وزد ، حضور تو را به آسمان پیوند می دهد و دلها را به دروازه های نور رهنمون می سازد. هنوز طنین زمزمه های زیتونی "اللهم انی اسئلک ..." از متن خاک خونین ات بگوش می رسد  و ما را به حوالی روزگار رهایی سوق می دهد.نجوای نورانی نمازهای شبانه  و راز و نیازهای محرمانه با خدا ، بازتاب ربوبیت عاشقانی ست که بر بستر خونین تو غنوده اند. چشم بگشا و ببین منظومه ماندگار بخون خفتگان عاشق را . ! دیده بگشا و ببین گل افشانی شقایقهای شور و شریعت را .!که چگونه در خلوت خاکریزها به عشق و عروج سلام می دهند و پر می گیرند.اینک این مائیم و انبوهی از خاطرات خونرنگ حماسه هایت. مائیم و شکوه برانگیخته شدن عشق دوباره ات. در آستانه آن همه شور کربلایی ات.دریاب عترت عاشقان خدایی ات....

عملیات والفجر 8 (فتح فاو) تمامی ذهنیت و توان دشمن را به خود مشغول داشت.پس از فتح فاو آنچه برای دشمن حائز اهمیت بود و ارزش حیاتی داشت ،باز پس گیری" فاو" وا نهادن یک پوشش هر چند موقت بر روی شکستهای حاصله از نبرد والفجر 8 بود .از این رو دشمن در چارچوب استراتژی دفاع متحرک مبادرت به تعرضاتی کرد تا شاید جانی دوباره به ارتش عراق که متحمل آسیب های عملی گردیده بود ،بدهد.سپاه دوم عراق در منطقه مهران وارد عمل شد،لشکر 17 با تیپ 3 زرهی به همراه 5 تیپ پیاده از چند محوردر منطقه وارد عمل شدند ،به دنبال این تحرک عراق اقدام به تصرف مهران نمود و اعلام کرد:«که ایران فکر نکند ما ضعیف هستیم ! ما اعلام می کنیم در همین حال ، حاضر به عقب نشینی از مهران هستیم در صورتی که :

1.        عقب نشینی ایران وعراق  به مرزهای بین المللی

2.       عقب نشینی از فاو در مقابل عقب نشینی از مهران خواهد بود

        والا مهران را در اشغال خود نگه می داریم.

• عملیات کربلای یک

در میان  مناطق مختلف که در چارچوب استراتژی دفاع متحرک مورد تهاجم دشمن قرار گرفت  ، مهران مهم ترین و برجسته ترین  آنها به شمار می آمد .به همین دلیل عراق تبلیغات زیادی روی آن انجام داد و از سوی اشغال مهران  در مقابل اشغال فاو قرار داده شد  و در مقابل ضرورت آزاد سازی مهران اجتناب ناپذیر بود و حضرت امام (ره) فرمودند:مهران باید آزاد شود. لذا سپاه پاسداران با توجه به فرمان حضرت امام ( ره ) در کمترین زمان ممکن ضمن طراحی عملیات با استعداد زیر وارد عمل شد.

 • طرح مانور

محور اصلی عملیات روی جنوب ارتفاعات قلاویزان و یالهای آن تا رودخانه گاوی قرار داده شد ودشمن بر اساس تفکر کلاسیک خود امکان حمله و تلاش اصلی از این محور را نمی داد.

• راه حل عملیات

مرحله اول :تأمین قلاویزان تا روستای امامزاده سید حسن

مرحله دوم: تأمین ارتفاعات جبل حمرین تا شیار میگ سوخته

مرحله سوم:تصرف خاکریز والفجر 3 از روستای فرخ آباد تا زیر ارتفاعات 223 و تأمین شهر مهران

• نیروهای عمل کننده خودی

سپاه  : با استعداد 6 لشکر و 3 تیپ پیاده یک گردان مستقل زرهی

ارتش : پشتیبانی آتش توپخانه و همچنین نیروی هوایی و هوانیروز بنا به موقعیت عملیات

• شرح عملیات

با نزدیک شدن زمان عملیات  ، جابجایی و نقل و انتقالات شرع شد .در این حین توفان نسبتاً شدیدی همراه با گرد وغبار در گرفت و سطح منطقه عملیاتی  و عقبه نیروهای دشمن را پوشاند ، بطوریکه دشمن امکان دید را از دست داد  .

بدین ترتیب ، در ساعت 30/22 دقیقه مورخه 9/4/65 عملیات آزاد سازی مهران تحت عنوان "کربلای یک "  با رمز  "یا ابوالفضل العباس ادرکنی " آغاز شد.

پس از گذشت لحظاتی از شروع عملیات در کلیه محورها ، خطوط پدافندی دشمن ، بدون مشکل اساسی و بازدارنده در هم شکسته شد.تنها بر روی ارتفاعات قلاویزان ، به دلیل موانع مستحکم دشمن ،توقفی صورت گرفت که بلافاصله با اتخاذ تدبیر مناسب از سوی فرماندهی یگان ،بصورت قابل توجه و کم نظیری مرتفع گردید.

از آنجا که دشمن در مقابل سرعت عمل نیروها غافلگیر شده بود ،به شدت آسیب دید و تلفات زیادی را متحمل شد-بطوریکه در قسمتهایی از جاده به دلیل انبوه جنازه های دشمن ، امکان تردد خودروها امکان نداشت ، لذا نیروها مجبور بودند وسیله نقلیه خود را به کنار جاده هدایت کنند.

عامل عمده در گیجی و سر در گمی دشمن ،اساساً سرعت عمل توأم با غافلگیری بود.

یکی از نکات برجسته این عملیات حجم فعالیت های مهندسی و راهساز ی بود که  با توجه به هموار بودن زمین، منطقه  دفاعی وجود نداشت لذا جهاد سازندگی و مهندسی سپاه با فعالیت گسترده و شبانه روز همزمان با پیشروی نیروهای پیاده بلافاصله اقدام به احداث خاکریزهای متعددی نمودند بطوریکه گاهی دستگاههای مهندسی در خط مقدم و در کنا نیروهای تک ور خاکریز ایجاد می کردند، که عملیات کریلای یک به عملیات خاکریزها معروف گردید. این اقدام باعث شد که تلفات نیروهای خودی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند .

طی 10 روز نبرد سنگین و مراحل مختلف عملیات علاوه بر آزاد سازی شهر مهران بخش وسیعی از مناطق اشغالی در منطقه مهران آزاد گردید ؛ که در این میان ، آزادسازی جاده دهلران – مهران -  ایلام ، شهر مهران ، ارتفاعات حساس قلاویزان و حمرین خصوصاٌ بلندترین قله منطقه 223 ، 8 روستا ، 2 پاسگاه مرزی و ... از دستاوردهای عملیات کربلای یک  محسوب می شد .همچنین عقبه های دشمن در شهر های بدره و زرباطیه  در دید تیر نیروهای خودی قرار گرفت .

• توان رزمی نیروهای دشمن در کربلای یک :

نیرو  :       70000 نفر                                    تانک و نفربر:         400 دستگاه

توپخانه :     15 گردان                                  نیروی هوایی :       بیش از دهها مورد

هوانیروز:      بیش از 10 تیم

• تعداد اسرای دشمن در عملیات کربلای یک به تفکیک رتبه :

رتبه :                                       افسر                            درجه دار                                  سرباز

تعداد:                                     70                                   130                                        892قابل ذکر است که بر اساس تخمینهای دقیق ، دشمن بیش از 3400 اسیر و مفقود داشته است .

آزادسازی شهر مهران ، به منزله شکست استراتژی دفاع متحرک بود.شکستی که رژیم  در گام اول خود با عدم موفقیت نسبت به تأ مین اهداف مورد نظر با آن روبرو  شد . سرانجام،  با از دست دادن مهران  ، چشم اندازی جدید  از  ناتوانی وضعف این کشور در موضع آفند و پدافند ، ترسیم ونمایان گردید.